اغلب والدین تمایل دارند که صاحب یک کودک نابغه شوند. در واقع آنها سعی میکنند تا دوران کودکی فرزندان خود را با آموزهها و تکنیکهای مختلفی پر کنند که بتواند به نحوی موجب بیدار کردن نبوغ و افزایش آن در کودکشان شود. با این حال اغلب افراد، شناخت دقیقی از این مفهوم در کودکان نداشته و نمیدانند که روشهای مؤثر برای پرورش یک کودک نابغه به چه صورت است.
همین عامل باعث میشود تا به راهکارهای اشتباهی متوسل شوند که در نهایت موجب افزایش فشار بر روی کودکان شده و روند پیشرفت را از آنها سلب میکند. این موضوع به نوبه خود یکی از ناخوشایندترین اتفاقاتی است که ممکن است برای یک کودک رخ دهد.
ما در این مقاله سعی داریم تا مروری بر روی این موضوع داشته و به نحوی مانع از چنین اتفاقی ناگواری شویم. چنانچه شما هم شما تمایل دارید تا نبوغ موجود در درون فرزند خود را پرورش داده و صاحب یک کودک نابغه شوید، حتماً ما را تا انتها همراهی فرمایید.
آیا نبوغ کودک ذاتی است؟
یکی از مهمترین سؤالات و البته دیدگاههایی که والدین در رابطه با نبوغ کودکان خود دارند، ذاتی بودن آنها است. در حقیقت آنها تصور میکنند که نبوغ یک مسئله خدادادی است؛ لذا یا در وجود فرزند آنها قرار داده شده یا در وجودشان قرار ندارد. پس اگر نشانههایی مبنی بر کمتوانی را در کودک خود مشاهده کنند، آن را بهعنوان فقدان نبوغ در کودک تلقی کرده و همین باعث میشود تا روند سرکوفتزدنها و البته تحقیر کردنها شروع شود که به نحو عجیبی بر روی کاهش اعتمادبهنفس کودکان تأثیر منفی میگذارد.
با این حال باید عنوان کنیم که نبوغ را نمیتوان صرفاً یک موضوع ذاتی دانست. در واقع طبق تحقیقات صورتگرفته و نظرات روانشناسان، چندین نوع نبوغ در انسان وجود دارد. برای مثال نبوغ هنری، نبوغ ریاضی، نبوغ منطقی و…. تنها گوشهای از انواع نبوغهای ذاتی در انسان است. هر کودکی که متولد شود، به طور غریزی در این یکی یا چند مورد از این حیطهها دارای استعداد است.
زمانی که کودک در معرض شرایط و البته موقعیتهای مختلفی قرار گیرد، نبوغ خود را پیدا کرده و به سمت هر یک از این بخشها میرود. این موضوع باعث میشود تا استعداد آن در داخل کودکان تقویت شده و در نتیجه تواناییهای او در این حیطه افزایش پیدا کند. لذا میتوان گفت که تمامی کودکان، نابغه به دنیا میآیند. اما آن چیزی که میتواند این نبوغ را حفظ کرده و بهنوعی از آنها یک نابغه تمامعیار بسازد، نوع آموزش والدین و تعامل آنها با این کودکان است.
چهبسا کودکان با استعدادی بودهاند که به دلیل آموزشهای نامناسب، یا سرخوردگیهای اجتماعی، اعتمادبهنفس خود را ازدستداده و کمترین بهره ممکن را از تواناییهای ذاتی خود بردهاند. در مقابل افراد زیادی بودهاند که با وجود بهره هوشی اندک یا استعدادهای محدود، توانستهاند بالاترین درجات موفقیت را کسب کرده و در جامعه بهعنوان یک نابغه تمامعیار شناخته شوند. بر همین مبنا میتوان گفت که نبوغ در ذات تمام کودکان وجود دارد. اما عامل مؤثر برای نمایش آن، نحوه آموزش کودکان و برخورد با این استعداد است.
آیا روش تربیت کودکان ارتباطی با نبوغ آنها دارد؟
شیوه تربیت کودکان را میتوان یکی از مهمترین و البته مؤثرترین فاکتورهایی در نظر گرفت که ارتباط مستقیمی با نبوغ و تواناییهای کودکان دارد. همین باعث شده تا اغلب متخصصان، تربیت کودکان را مؤثرترین فاکتور در زمینه پرورش نبوغ آنها در نظر بگیرند. در واقع حتی اگر کودکان شما بهره هوشی متوسطی داشته باشند، باز هم میتوانید به کمک یک شیوه تربیت صحیح، آنها را همچون یک نابغه جلوه دهید.
با این حال بخش قابل توجهی از افراد، اطلاعات دقیقی پیرامون این موضوع ندارند. در واقع آنها نمیدانند که تأثیرات تربیت بر روی نبوغ تا چه میزان مؤثر است. با این حال باید بدانیم که نبوغ تا حدود زیادی میتواند ذاتی باشد. مازاد بر این بخش قابل توجهی از استعدادهای شخص هم منحصر به فرد بوده و در وجود برخی از افراد توسعه بیشتری یافته است. بر همین مبنا اگر کودکان را در مسیر استعداد آنها قرار داده یا آن را تقویت کنید، میتوان گفت که کودکتان آینده بسیار درخشانی را پیش روی خود خواهد داشت.
این عامل اجازه میدهد تا فرزندان شما در بهترین نوع ممکن پرورش یابند. بر همین مبنا میتوان عنوان کرد که نوع تربیت کودکان همان عامل مکمل و حیاتی است که میتواند استعدادهای کودک شما را شکوفا کرده و تا حد زیادی موجب پیشرفت او در زمینههای مختلف زندگی شود. لذا اگر کودک شما ضریب هوشی بالایی داشته و در یک حیطه بهخصوصی دارای استعداد ذاتی است، بایستی حتماً شیوه تربیت خود را هم متناسب با آن هماهنگ کنید.
بهترین روشهای تربیت کودکان برای تقویت نبوغ
اهمیت تربیت کودکان برای تقویت نبوغ آنها باعث شده تا والدین به روشهای مختلفی برای تربیت آنها متوسل شوند. در واقع این روزها انواع مختلفی از راهکارهای مناسب برای تقویت نبوغ کودکان خلق شده که هرکدام از آنها به نحوی میتواند بر روی ذهن این افراد مؤثر بوده و نتایج خارقالعادهای را در وجود آنها خلق کند. در حالت کلی تمام روشهای تربیت کودکان دارای دو مولفه محبت و محدودیت هستند. اگرچه مولفههای دیگری هم وجود دارد، اما این دو اهمیت بسیار بالایی دارند. به عبارت سادهتر در برخی از روشها، محبت کم و محدودیت زیاد میباشد یا ممکن است هر دوی آنها زیاد یا کم باشند.
مازاد بر این نوع فرهنگ و البته خواست والدین هم میتواند در تربیت کودکان مؤثر باشد. بر همین مبنا میتوان گفت که تنوع بسیار زیادی در حیطه تربیت وجود دارد. در این میان یکی از مهمترین و البته پر طرفدارترین روشهای تربیت کودکان، بر اساس اصول فرهنگی موجود در کشور ژاپن است که اصطلاحاً به آن سبک ژاپنی گفته میشود. در این مدل غالباً نظم و انضباط فرزندان در اولویت قرار میگیرد.
مازاد بر این آموزش آدابورسوم اجتماعی، سختکوشی و البته نحوه تعامل با جهان اطراف هم جزو فاکتورهای ایدهآلی است که باعث میشود این سبک نسبت به سایرین طرفداران بیشتری داشته باشد. در واقع این مدل از تربیت کودکان، به آموزش مفاهیمی میپردازد که در نهایت کودکانی نابغه، سختکوش و منضبط پرورش میدهد. مازاد بر این، سبک ژاپنی غالباً اهمیت ویژهای به استعدادهای کودکان داده و سعی میکند تا آنها را در این جهت بهپیش ببرد.
روش پرورش کودک نابغه به روش ژاپنی چطور است؟
همان گونه که در بالا هم اشاره کردیم، تقریباً تمامی کودکان یک نوع نبوغ را در وجود خود دارند. اما آن چیزی که بیش از نبوغ کودکان اهمیت دارد، نحوه تربیت کودکان است. در واقع والدین میتوانند بهوسیله تربیت صحیح، نبوغ کودک خود را شکوفا کرده و به این ترتیب از استعدادهای درونیشان بیشترین بهره ممکن را ببرند. اهمیت این موضوع از دیرباز مشخص شده و به همین جهت روشهای مختلفی در فرهنگهای گوناگون برای آن ایجاد شده است.
شاید بتوان در این میان فرهنگ ژاپنی برای تربیت کودکان را بهترین و البته کارآمدترین مدل موجود دانست. در واقع ژاپنیها مفاهیم ویژهای در فرهنگ خود دارند که به کودکان اجازه میدهد تا به شیوهای مناسب پرورشیافته و استعدادهای درونی خود را دنبال کنند. افزون بر این موارد آنها در طی دوران کودکی یاد میگیرند چگونه با واقعیتهای جهان خود تعامل سازنده داشته باشند. از طرفی نحوه حل مسائل روزمره را یاد میگیرند.
باید خاطرنشان کنیم که در ژاپن فرهنگ پیش رو برای تربیت فرزندان حاکم است که غالباً بر روی نبوغ و استعدادهای آنها تمرکز دارد. آنها میتوانند با این اقدامات، تواناییهای کودکان را به شیوهای مناسبتر شناسایی کرده و بر روی آنها سرمایهگذاری کنند. این موضوع نهتنها به افزایش اعتمادبهنفس و شادی کودکان منجر خواهد شد؛ بلکه باعث میشود تا شانس موفقیت آنها در زندگی افزایش پیدا کرده و در نتیجه جامعه آنها نیز رشد بیشتری را تجربه کند.
در این سبک عموماً بر روی یافتن استعدادهای کودکان و جهتیابی مناسب به آنها تمرکز میشود. از طرفی دیگر طیف زیادی از مفاهیم اخلاقی نظیر نظم و انضباط، احترام به بزرگترها، سختکوشی و موارد مشابه دیگر به کودکان آموزش داده میشود. نکته قابل توجه در رابطه با این سبک، نهادینهکردن اصول و مفاهیم مهم زندگی در کودکان است. بهگونهای که تأثیرات خود را در تمام مراحل زندگی آنها نشان خواهد داد.
آیا تربیت فرزند به سبک ژاپنی فقط شامل آدابورسوم ژاپنی میشود؟
یکی از بارزترین ویژگیهایی که در تربیت فرزند به سبک ژاپنی وجود دارد، توجه به آدابورسوم است. در واقع کودکانی که با استفاده از این روش پرورش مییابند، توجه بسیار زیادی به رفتارهای اجتماعی داشته و غالباً احترام بسیار زیادی برای طرف مقابل خود قائل هستند. این موضوع را میتوان بهسادگی در بین مردم ژاپن هم مشاهده کرد. با این اوصاف اغلب والدین تصور میکنند که پرورش کودکان بهوسیله فرهنگ و روش ژاپنی، تنها شامل یادگیری مفاهیم و اصول اخلاقی است.
همین تصور اشتباه باعث میشود تا آنها این روش را در اولویت قرار ندهند. در این زمینه باید عنوان کنیم که سبک ژاپنی، تنها یادگیری آدابورسوم اجتماعی نیست. در حقیقت این سبک تمام جنبههای زندگی کودک را در بر میگیرد. به همین جهت است که مفاهیم مختلفی به آن آموزش داده میشود. برای مثال نکاتی برای شناسایی استعدادهای کودک، نحوه متمایل سازی کودکان به یک هنر یا زمینه خاص، افزایش هوش و تمرکز فرزندان، تقویت نظم و انضباط در آنها، ایجاد اعتمادبهنفس در کودکان و… تنها گوشهای دیگر از مزیتهایی است که میتوان بهوسیله پرورش کودکان بهوسیله سبک ژاپنی به آن دست پیدا کرد.
در واقع باید عنوان کنیم که این سبک میتواند طیف بسیار گستردهای از جنبههای زندگی کودک را دربرگرفته و به این ترتیب موجب تقویت هوش و تواناییهای او شود. بر همین مبنا اگر در پی پرورش کودک نابغه هستید، یقیناً این سبک میتواند برای شما بسیار مؤثر باشد.
تربیت فرزندان به روش ژاپنی برای ایرانیان ممکن است؟
زمانی که صحبت از تربیت فرزندان به روش ژاپنی میشود، اغلب والدین تصور میکنند که این سبک در داخل ایران بازدهی کافی نخواهد داشت. در واقع آنها بر این باورند که روش تربیت ژاپنی تنها در چارچوب فرهنگ ژاپن کارایی دارد. با این حال باید عنوان کنیم این روش مجموعهای از آموزههای مختلف است که در فرهنگ ایرانی هم محترم شمرده شده و به آنها اهمیت و بهای بالایی داده میشود.
به عبارت سادهتر آموزههای این سبک بهعنوان یک ارزش و هنجار پذیرفته شده در میان ایرانیان هم وجود دارد. با این حال سبک ژاپنی فارغ از نوع فرهنگ و کشور شما، برخی از آموزهها و اصول مهم را به فرزندانتان میآموزد. از طرفی دیگر این سبک آموزشی سعی میکند تا آنها را در جهت صحیح حرکت داده و مسیر رشد و پیشرفت را برایشان هموار کند. این فرهنگ بر باورها و اصول مهمی تکیه کرده که میتواند تا حدود زیادی موجب تحولات بنیادی در کودکان شما شود.
لذا فارغ از نوع محیطی که در آن حضور دارند، میتوانند این آموزهها را در زندگی خود به کار گرفته و به همین جهت در مسیر رشد و تعالی حرکت کنند. این موضوع یکی از مهمترین عاملهایی بوده که تربیت فرزندان به روش ژاپنی را محبوب کرده است. در واقع این سبک میتواند در هر محیطی نسبت به تربیت کودک نابغه اهتمام ورزیده و از پتانسیلهای آنها نهایت بهره را کسب کند.
در یک کلام:
پرورش کودک نابغه را توان جزو فاکتورهایی دانست که والدین اهمیت زیادی به آنها میدهند. در حقیقت اصول تربیتی را میتوان از مکملهای بسیار مهم برای تربیت کودکان نابغه دانست؛ چراکه تنها بهوسیله یک شیوه تربیتی صحیح میتوان آنها را در مسیر درست هدایت کرد. با این حال بخش قابل توجهی از والدین، اطلاعاتی در رابطه با این روشها ندارند. ما سعی کردیم تا در این مقاله مروری بر روی آنها داشته و نکات مهم پرورش کودک به سبک ژاپنی را خدمت شما عزیزان بیان کنیم.
با این حال باید بدانید این روش جنبهها و البته ریزهکاریهای بسیار زیادی دارد. لذا برای بهکارگیری آن بایستی حتماً از دورههای آموزشی ویژه و اساتید مجرب کمک بگیرید. با این حال اگر در این زمینه نیازمند راهنماییهای بیشتری هستید، میتوانید هم اکنون از کارشناسان ما کمک بگیرید.
سؤالات متداول
آیا نحوه تربیت ارتباطی به نبوغ کودک دارد؟
بله؛ نحوه تربیت فاکتوری مهم برای پرورش کودک نابغه و موفقیت آن است.
بهترین سبک برای پرورش کودک نابغه چیست؟
سبک ژاپنی را میتوان راهکاری مناسب برای تربیت کودکان نابغه دانست.
آیا سبک ژاپنی تنها به آموزش آداب و رسوم میپردازد؟
خیر؛ سبک ژاپنی جنبههای مختلفی از زندگی فردی و اجتماعی کودکان را در بر میگیرد.
آیا آموزش تربیت کودکان به سبک ژاپنی در فرهنگ ایران ممکن است؟
بله مولفه اساسی برای سبک ژاپنی، مهارتهای فردی است و نوع اجتماعی آن تأثیرات چندانی ندارد.